Image Hosted by ImageShack.us CENGİZ DAMAR'IN YENİ KİTABI ÇIKTI KİTAPÇILARDA
07 01 2011

ALKOL ÇEŞİTLERİ POLİ,ETİL, METİL,ETİLEN

Alkol (Arapçadan: evren eser = al-kuhl; rastık taşı tozu), karbon atomuna doğrudan doğruya -OH grubunun bağlı olduğu organik bileşiklere verilen genel addır.
 
Kimyasal yapısına göre alkoller
 
Mono alkoller
 
Doymuş hidrokarbonlarlardan türemiş olanların genel formülü CnH2n+1-OH (R-OH) şeklindedir. Bir alkil (R) grubuna bir -OH grubunun bağlanmasıyla teşekkül etmektedirler. Mono alkoller üç ayrı sınıfta toplanır:
Primer (birincil) alkoller: -OH grubu bir uçtaki karbona bağlı olup bu karbona en az iki H atomu bağlı olur. CH3 -CH2-OH gibi.
 
Sekonder (ikincil) alkoller: -OH grubu aradaki herhangi bir karbona bağlı olan alkollerdir. -OH grubunun bağlı olduğu karbona bir H atomu bağlı olur. CH3-CHOH-CH3 gibi.
Tersiyer (üçüncül) alkoller: -OH grubu H’sı olmayan karbona bağlıdır. (CH3)3COH gibi. Mono alkollerin adlandırılması
 
Türediği parafinin sonuna ol - eki veya alkilin isminden sonra “alkol” kelimesi getirilerek adlandırılırlar:
CH3-OH metanol (metilalkol)
C2H5-OH etanol (etil alkol)
 
C3H7-OH propanol (propil alkol)
 
C4H9-OH butanol (butil alkol)
Dört karbonlu bir alkol primer, sekonder veya tersiyer olabilir. Farkı belirtebilmek için ol-ekinden önce -OH grubunun bağlı olduğu karbonun numarası söylenmelidir:
 
CH3-CH2-CH2-CH2-OH Butan-l-ol (primer)
CH3-CH2-CHOH-CH3 Butan-2-ol (sekonder)
Önemli mono alkoller:
Metil alkol (Metanol, Karbinol): CH3OH
Elde edilişi:
Metanol ilk defa 1661’de odunun kuru kuruya damıtılmasıyla elde edildi. Damıtma ürününde % 1,5-3 metanol, % 10 asetik asit, % 0,5 aseton ve başkaları bulunmaktadır.
Endüstride, karbonmonoksit ile hidrojenin reaksiyonundan elde edilir.
Bu metodla saf metanol elde edilirse de sıcaklığın 30-40 derece yükselmesi halinde n- propanol ve izobutanol teşekkül edebilir
Özellikleri : Saf metanol 64,6 derecede kaynayan akışkan bir sıvı olup, parlak olmayan mavimsi bir alevle yanar. Bütün organik çözücülerde her oranda çözünür. Fraksiyonlu destilasyonla sulu çözeltisinden % 99’luk bir saflıkta elde edilir. Susuz (mutlak) metanol elde etmek için Mg kullanılır:
2 CH3OH + Mg → (CH3O)2Mg + H2
(CH3O)2Mg + H2O → 2C H3OH + MgO
Çok az miktardaki metanol canlı organizma için zehirdir. Kalıcı yaralar, bozukluklar meydana getirir. Örneğin 25 gram metanol içilirse gözler kör olur.
Kullanılışı: Endüstride çözücü ve motor yakıtlarının bir bileşeni olarak geniş çapta kullanılır. Formaldehit ve anilin boyalarının elde edilişinde kullanılır. Ayrıca metillendirme vasıtası olarak organik sentezlerde ve alkolün içilmezliğini sağlamada yaygın olarak kullanılır.
Etil alkol (Etanol) C2H5OH
vücutta metabolize olabilen tek alkol türüdür. ayrıca Metil Alkol zehirlenmelerinde panzehir olarak kullanılır.(Metil alkol alkolu metabolize eden enzimleri meşgul ederek bu süre içinde Metil alkolun vücuttan uzaklaşmasını sağlar. çünkü Vücuda asıl zehirli olup atılamayan ürün Metil Alkol değil vücutta Metil Alkolden oluşan Formaldehid oysa Etil alkolden oluşan Asetaldehid vücuttaki Aldehid dehidrogenaz enzimi tarafından metabolize edilip atılır.) Sanayide yaygın kullanışı varır ayrıca ilk arabalar da Etil alkol ile çalışıyorlardı. Sanayideki Etil Alkolun üretimi Etan gazının Sulfrik asit eşliğinde (Katalizor olarak) suyun içinde çözülmesiyledir.
 
CH2=CH2+H2O → CH3-CH2-OH
Propil alkoller (Propanoller): C3H7OH
 
İki tane yapı izomeri vardır; n-propanol ve izopropanol. n-propanol, CH3-CH2-CH2-OH hoş kokulu, renksiz, 97.2 derecede kaynayan bir sıvıdır. Metanol sentezi yanında bir yan ürün olarak ve füzel yağı içinde bulunur. Ticari olarak oxo prosesi denilen işlemle hazırlanır. İzopropanol, (CH3)2-CH-OH, 82.4 derecede kaynayan renksiz bir sıvıdır. Asetonun katalitik hidrojenasyonu ile elde edilebilir:
 
Ticari olarak propenin sülfürik asit içinde tutulması ve bunu müteakip meydana gelen esterin hidrolizi ile elde edilir.
Propanol ve izopropanol çözücü olarak sık kullanılır. .
 
Poli alkoller
 
Bu sınıf bileşikleri temsil eden en basit örnekler, dihidrik alkol (etilen glikol), trihidrik alkol (gliserin) ve tetrahidrik alkol (eritritol)dür:
CH2OH-CH2OH (Etilen glikol)
CH2OH-CHOH-CH2-OH (Gliserin)
CH2OH-CHOH-CHOH-CH2OH (Eritritol)
 
Bu bileşiklerin hidroksil grubu arttıkça eter ve alkoldeki çözünürlükleri artar. Polialkollerin bazısı kıymetli tabii ürünlerin birer bileşenidir. Mesela gliserin yağlarda bulunur. Daha yüksek polialkoller mesela pentiol ve hexitoller karbonhidratlar kimyasında önemli yer tutar.
 
Etilen glikol :
Elde edilişi:
Mono alkollere benzer olarak 1, 2 dihalojen alkanlardan sulu potasyum hidroksit veya alkol metal karbonat yardımıyla hidrolizle elde edilebilir. Misal 1, 2 - dibromoetan etilenglikol verir.
 
Etilen glikol endüstriyel olarak etilenden aşağıdaki metotlarla elde edilir.
Etilen, klorlu sudan geçirilir. Meydana gelen etilen klorohidrin sodyum bikarbonat sulu çözeltisiyle hidroliz edilir.
Etilenoksidin soğuk, sulandırılmış hidroklorik asitle muamalesiyle elde edilir.
Özellikleri: Etilenglikol renksiz, kaynama noktası 198 derece olan vizkoz (kıvamlı) tatlımsı bir yağdır. Su ve alkolde her oranda karışır, 1, 2 - glikollerin kimyasal özellikleri mono alkollerinkine benzer. Etilen glikolün biraz derişik sülfürik asitle veya derişik fosforik asitle ısıtılmasıyla kıymetli bir çözücü olan dioksan elde edilir.
 
Kullanılışı: Etilen glikol, onun monometil eteri, monoetil eteri ve dioksan kıymetli çözücüdürler. (Misal, vernikler ve selüloz asetatlar için.) Etilen glikol antifriz olarak, gliserin yerine sık sık kullanılır.
 
-------------------- GLİSERİN-------
 
Poli alkollerin en önemlisi ve hemen hemen hayvani ve nebati yağların tamamında görülen gliseridlerin bir bileşenidir. İlk olarak zeytin yağının hidroliz ürünü olarak keşfedildi. (1779).
 
Elde edilişi:
 
Yağların sülfürik asit veya sodyum hidroksitle hidrolizi ile,
Alkolik fermantasyonda bir yan ürün olarak,
Sentetik olarak, tabi gazın kraking (termik parçalanma) ürünlerinden propilen başlangıç materyali alınarak,
Allil alkolün hidrojen peroksitle WO3 katalizörlüğünde hidroksillenmesiyle elde edilir.
Özellikleri: Gliserin tatlımsı ağdalı, K.N. 290 derece olan renksiz bir sıvıdır. Su ve alkollerde her oranda karışır fakat eterde hemen hemen hiç çözünmez. Susuz gliserin şiddetli bir şekilde soğutulduğunda kristallenir. (E.N. 18 °C). Üçlü bir alkolün göstermesi beklenilen kimyasal davranışı gösterir. Gliserinin hafif oksitlenmesi sonucu hem birincil hem de ikincil OH grupları gliseraldehit ve dihidroksi aseton teşkil edecek şekilde değişirler.
kullanım alanları: Gliserin yaygın bir ticari uygulama alanı bulmuştur. Ecza endüstrisinde merhem, diş macunu imalatında ve kozmetikte kullanılır. Kumaş dokumada bir amil olarak ve tütün endüstrisinde son mamülün nemini muhafaza edici olarak kullanılır. Gaz saati ve araba radyatörlerinde sulu çözelti içinde bir antifriz olarak kullanılıp bir fren sıvısı olarak bilinmektedir. Daktilo şeritlerinde higroskop olarak kullanılır.
 
Gliserin, gliserolün eczacılıkta kullanılan tıbbi biçimidir. Hafif tatlı ve yoğun bir sıvıdır.
Gliserin bir şeker alkolüdür ve içerdiği hidrofilik alkolik hidroksil grupları suda kolayca erimesini sağlar. Renksiz ve kokusuzdur. Kaynama noktası yüksektir.
Nemlendirme özelliği sayesinde özellikle kişisel bakım ürünlerinde ve aynı zamanda bir çok farklı sektörde kullanımı oldukça yaygındır. Hacminin 4 katı kadar su absorbe edebilir.Ayrıca E 422 koduyla gıda katkı maddesi olarak da kullanılır.
1889 yılına kadar daha çok mum yapımında kullanılan gliserin, bu yılda sabun yapımı sırasında geri alımının keşfedilmesiyle beraber, sabun yapımının vazgeçilmez girdilerinden biri olmuştur.
 
Doğal ve petrokimyasal yollardan elde edilebilen gliserin, hayvansal ve bitkisel yağlarda bulunur.
Sentetik gliserin birçok işlem sürecinden geçtikten sonra, istenilen konsantrasyon ve yüksek ürün kalitesine sahip olacak şekilde üretilir. Gliserol aynı zamanda biyodizel üretiminin de bir yan ürünüdür.
Amerika Birleşik Devletleri’nde yıllık gliserin üretimi 350,000 tonu bulmaktadır. Avrupa için ise bu sayı yaklaşık 600,000 tondur.
Kullanım Alanları:
 
Gliserinin bugün bilinen yaklaşık 1500 kullanımından başlıcaları şöyledir:
•Gıda ve içeceklerde nem tutucu, çözücü ve tatlandırıcı olarak kullanılır ve gıdaların korunmasına yardımcı olur.
•Dondurmada yapıyı düzeltir.
•Düşük yağlı gıdalarda dolgunlaştırıcı, likörlerde kalınlaştırıcı olarak kullanılır.
•Şeker yerine kullanılmaktadır. Tatlılık oranı sukrozun %60'ına denk gelmektedir, kalorisi sofra şekerininkine denktir, ancak kandaki şeker seviyesini yükseltmez.
•Öksürük şuruplarında kullanılır.
•Şeker hastalığında dıştan deriye uygulanan merhemlerde bulunur.
•Kabızlıkta fitil olarak kullanılır.
•Kişisel bakım ürünlerinde çözücü ve yağlayıcı olarak kullanılır. Çoğu diş macunu, ağız gargaraları, cilt bakım ürünleri, traş kremleri, saç bakım ürünleri gliserin içerir.
•Sabunculukta ikinci madde olarak kullanılır.
•Mum yapımında kullanılır.
•Nargile tütünlerinde nem tutucu olarak kullanılır.
•Gliserin, glukojenik etkisi nedeniyle sığırların ketozisinde etkin bir sağıtım aracıdır. Ketoziste ilk gün, iki kez 225 gr, sonra günde bir kez 115 gr dozda ve oral yolla verilir.
•Hayvanlarda çoğu farmasötik şekiller için uygun bir taşıt olan gliserin rektal yolla lavman veya süppozituvar şeklinde kullanıldığında bağırsak kontraksiyonlarını arttırarak, sürgüt etki oluşturur. Bu amaçla 25–30 gr gliserin 250–500 ml su ile karıştırılarak lavman şeklinde kullanılır.
•Mürekkep gibi zor lekelerin kurumasını önlemekte ve lekeyi çıkarmakta gliserinden faydalanılır.
•Dinamit yapımında kullanılır.
•Donmayı geciktirici özelliğe sahiptir.

2784
0
0
Yorum Yaz
Robots txt User-agent: Mediapartners-Google Disallow: