Image Hosted by ImageShack.us CENGİZ DAMAR'IN YENİ KİTABI ÇIKTI KİTAPÇILARDA
02 05 2010

1 VE 2 BALKAN SAVAŞLARI-1912-1913-

Birinci, ikinci Balkan Savaşı (1912-1913)

Balkan Savaşları Osmanlı Devletinin

Balkanlar’daki 4 devlete karşı 1912-1913'de yaptığı savaşlardır. Çatışmaların temel nedeni Bulgaristan ile Sırbistan'ın Balkanlarda hızlanan faaliyetleridir.
1878Berlin Antlaşması'nda umduğunu bulamayan Bulgaristan bağımsızlığını kazandıktan sonra Balkanlar'da etkin bir politika izlemeye başlamıştı. Bosna-Hersek'in ilhakı ise Sırbistan'ı aynı yönde bir politika izlemeye itti.
1912 yılında bu iki devletin faaliyetlerinin çatışmaması için Rusya, Bulgaristan ve Sırbistan arasında arabuluculuk ve düzenleyicilik yapmaya başladı.

Bunun sonucu olarak Osmanlı Devleti'ne karşı yapılan ittifaka

Yunanistan ve Karadağ da katıldı.
Yine 1912 yılında İngiltere, Rusya ile Tallin'de gizli bir anlaşma yaparak, Rusya'yı İstanbul ve Boğazlar üzerinde serbest bıraktı.

Osmanlı Devleti'nin Balkanlarda ki varlığına son vermek isteyen Yunanistan, Bulgaristan, Sırbistan ve Karadağ, Rusya'nın aracılığıyla aralarında anlaşarak, TürkleriBalkanlardan atmak istediler. Trablusgarp Savaşı da onları cesaretlendirdi.

Balkan Ulusları, Osmanlı Devleti'nden, Makedonya'da ıslahat yapmasını istediler.

Bu istekleri reddedilince KaradağOsmanlı'ya savaş ilan etti ve ittifak üyesi devletlerin savaş ilanları birbirini takip etti.
I. Balkan Savaşı 1912
Deneyimli subay ve askerlerin terhis edilmesi, parti çekişmeleri nedeniyle komutanlar arasındaki anlaşmazlıklar, silah, yiyecek, araç-gereç gibi konularda eksikliklerin olması, Osmanlı Ordusu'nun cephelerde yenilmesine neden oldu.
Bulgarlar, Çatalca'ya kadar gelerek, İstanbul'u tehdit etmeye başladılar. Sırp, Karadağ ve Yunanlılar, Makedonya'yı tamamen işgal ettiler. Durumdan yararlanan Arnavutluk, bağımsızlığını ilan etti. Yunanlılar, İmroz (Gökçeada) ve Bozcaada dışındaki adaları işgal etti.
Taraflar arasında savaşı bitiren anlaşma 1913 yılı Mayıs ayında Londra'da imzalandı. Londra Antlaşması'na göre:

  • Arnavutluk bağımsızlığını kazandı.

  • Girit Adası Yunanistan'a verildi.

  • Osmanlı Devleti'nin Trakya sınırı Edirne'yi dışarıda bırakacak şekilde Midye-Enez hattı oldu.

II. Balkan Savaşı 1913
Bulgaristan'ın daha fazla toprak almasını kabul etmeyen Yunanistan, Karadağ, Sırbistan ve I. Balkan Savaşı'na katılmayan Romanya birleşerek, Bulgaristan'a karşı savaş açtılar. Bulgarların üst üste yenilerek Doğu Trakya'daki birliklerini batıya kaydırmasından faydalanan Osmanlı Ordusu, Midye-Enez çizgisini aşarak, Edirne ve Kırklareli'ni geri aldı.
II. Balkan Savaşı Ağustos 1913 tarihli Bükreş Antlaşması ile bitti. Bu antlaşma ile BulgaristanDobruca'yı Romanya'ya, Kavala'yı Yunanistan'a veriyor Makedonya'dan ufak bir toprak parçası alıyordu.


II. Balkan Savaşı ve Osmanlıların Yaptığı Anlaşmalar
Bu antlaşmayı takiben Osmanlı Devleti yine 1913 yılında İstanbul Antlaşması'nı yaptı. Kırklareli ve Dimetoka, Osmanlı Devleti'ne geri verildi. Batı Trakya ve Dedeağaç, Bulgaristan'da kaldı.
Osmanlı Devleti bu savaşın sonunda Yunanistan'la Atina Antlaşması'nı yaptı. Girit ve Ege Adaları, Yunanistan'a verildi. Yunanistan'da kalan Türklerin durumu da düzenlendi. Sırbistan ve Karadağ'ın, Osmanlı Devleti'yle sınırı kalmadığı için antlaşma imzalanmamıştır.
Osmanlı DevletiSırbistan ile de Bulgaristan'la yaptığından farklı bir İstanbul Antlaşması imzalamıştır.
Her 3 anlaşmada da Balkan devletlerinin sınırları içinde kalan Türk topluluğunun durumuna ilişkin hükümler bulunmakta, Balkanlardaki Türk halkının din ve mezhep özgürlüğü, Türkçe öğretim yapan ilk ve orta okulların açılması gibi hususlara yer verilmektedir.


Elçiler Konferansı
İtalya ve Yunanistan'ın işgaline uğramış ve hukuken Osmanlı toprağı olan Ege Adaları konusunda bu anlaşmalarda herhangi bir hüküm yoktur. Bu konu ile Londra'da toplanmış bulunan "Elçiler Konferansı" uğraşıyordu. Konferans 1914 Şubat ayında Meis adası dışında İtalya'nın işgal ettiği adalar İtalya'ya, İmroz ve Bozcaada dışında Yunanistan'ın işgal ettiği adalar ise Yunanistan'a bırakılması kararını aldı.

Ancak, yine Konferansa göre bu kararın hukuki değer kazanabilmesi için İtalya ve Yunanistan'ın Osmanlı ile ayrı ayrı birer antlaşma yapması gerekiyordu.

Bu antlaşmalar imzalanamadan I. Dünya Savaşı Patlak vermiştir.

Sonuçlar

  • Batı Trakya, tüm Makedonya, Arnavutluk, Ege Adaları kaybedilmiş, Osmanlı Devleti'nin Avrupa'daki varlığı, Doğu Trakya ile sınırlandırılmıştır.

  • 19. yüzyılda başlayan Osmanlı Devleti'nin parçalanma sürecinin doruk noktasına vardığı açıkça ortaya çıktı.

  • Balkanlardaki dinmeyen huzursuzluk I. Dünya Savaşı'nın nedenleri arasında yer aldı.

Balkan Savaşı'nın Nedenleri:

  • Rusya’nın Balkanlarda takip ettiği Panislavist politika

  • Balkanlardaki gelişmelerin, Osmanlı tarafından, takip edilememesi

  • Fransız ihtilalinin etkisi - milliyetçilik ve bağımsızlık

  • Türklerin Balkanlar'dan tamamen atılmak istenmesi (din farkı)

  • Trablusgarp Savaşı esnasında, Osmanlı Devleti’nin güçsüz olduğunun anlaşılıp bundan yararlanılmak istenmesi

  • Kiliseler sorununun Balkan devletlerinin lehine sonuçlanması

  • Balkan devletlerinin Osmanlı’ya karşı din bazlı ittifak kurmaları

  • İngiltere’nin, 1908’de Estonya'da yapılan görüşmeler sonucunda, Rusya’yı Balkan politikasında serbest bırakması

*Rusya2nın Balkan Devletlerini Osmanlı Devleti'ne karşı savaşa kışkırtarak Boğazlae üzerinde hakimiyet kurmak istemesi,

*Daha önce Osmanlı Devleti'nden ayrılmış olan Yunanistan, Sırbistan, Karadağ ve Bulgaristan2ın topraklarını genişletmek istemeleri,

*Balka devletlerinin Rusya'nın aracılığıyla Osmanlı Devleti'ne karşı ittifak kurarak güçlerini arttırmaları ve aralarındaki sorunlara çözümlemeleri,

*Osmanlı - Alman yakınlaşmasını tehlikeli bulan İngiltere'nin 1908'de Rusya ile yaptığı Reval görüşmelerinde Rusya'yı Balkan politikası ve Boğazlar konusunda serbest bırakması,

*Osmanlı Devleti'nin son yüzyılda içinde bulunduğu kötü durumun Balkan uluslarını cesaretlendirmesi,

*Trablusgarp Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin güçsüzlüğünün açık bir şekilde görülmesi,

*Osmanlı Devleti'nin Rumeli topraklarındaki bir kısım askeri terhis etmesi 

 

5409
0
0
Yorum Yaz
Robots txt User-agent: Mediapartners-Google Disallow: